Diş yüzeylerinde ve diş eti çevresinde biriken plak ile diş taşlarının uzaklaştırılmasına yönelik profesyonel temizlik uygulamalarını, ağız ve diş eti sağlığınız değerlendirilerek planlıyoruz.
Ağız ve diş sağlığının korunmasında en temel ve en kritik adımların başında diş taşı temizliği (detartraj) gelir. Birçok kişi diş fırçalamanın ağız hijyeni için yeterli olduğunu düşünse de, zamanla diş yüzeylerinde biriken sertleşmiş tabakaların evdeki yöntemlerle temizlenmesi imkansızdır. Düzenli diş taşı temizliği, sadece estetik bir gülüş sağlamakla kalmaz, aynı zamanda diş kayıplarına yol açabilen ciddi diş eti hastalıklarının da önüne geçer.
Tükettiğimiz yiyecek ve içeceklerin artıkları ile ağzımızda bulunan bakteriler birleşerek, diş yüzeylerinde şeffaf ve yapışkan bir tabaka olan bakteri plağını oluşturur. Düzenli ve doğru fırçalama yapılmadığında bu plak diş yüzeyinde kalır. Zamanla tükürüğümüzün içindeki kalsiyum ve fosfat gibi mineraller bu plağın üzerine çökelerek onu sertleştirir.
İşte bu sertleşmiş, fırçalayarak çıkarılamayan, genellikle sarı, kahverengi veya siyahımsı renkteki tortuya diş taşı veya tartar adı verilir. Diş taşları en çok alt ön dişlerin arka yüzeylerinde ve üst arka dişlerin yanak tarafındaki yüzeylerinde (tükürük bezlerinin ağza açıldığı bölgelerde) yoğunlaşır.
| Özellik | Bakteri Plağı | Diş Taşı (Tartar) |
| Yapısı | Yumuşak, yapışkan ve şeffaf bir tabakadır. | Sert, pürüzlü ve taşlaşmış bir kütledir. |
| Temizlenebilirlik | Doğru fırçalama ve diş ipi kullanımı ile evde temizlenebilir. | Sadece diş hekimi tarafından özel aletlerle temizlenebilir. |
| Oluşum Süresi | Yemeklerden sadece 4-12 saat sonra oluşmaya başlar. | Plağın temizlenmemesi halinde birkaç gün/hafta içinde sertleşir. |
Diş taşları temizlenmediğinde sadece estetik problemlere (renklenme) ve ağız kokusuna (halitozis) yol açmaz; asıl tehlike diş etleri ve çene kemiği üzerinde yarattığı tahribattır:
Gingivitis (Diş Eti İltihabı): Diş taşının pürüzlü yüzeyi, bakterilerin tutunması için mükemmel bir ortam yaratır. Bu bakteriler diş etlerini tahriş ederek kanamaya, kızarıklığa ve şişliğe (gingivitis) neden olur.
Periodontitis (Kemik Erimesi): Tedavi edilmeyen diş eti iltihabı, zamanla dişin köklerine ve çene kemiğine ilerler. Çene kemiğinde erime (periodontitis) başlar.
Diş Kayıpları: Çene kemiği eridiğinde, tamamen çürüksüz ve sağlıklı olan dişler bile desteklerini kaybederek sallanmaya başlar ve çekilmek zorunda kalınır.
Diş taşı temizliği (detartraj), genellikle hiçbir anesteziye gerek duyulmadan uygulanan, ağrısız ve hızlı bir işlemdir. Süreç şu şekilde ilerler:
Ultrasonik Temizlik: Diş hekimi, “kavitron” adı verilen ve titreşimle çalışan ultrasonik cihazlar kullanır. Bu aletler, titreşim ve su püskürtme yardımıyla sertleşmiş taşları diş minesine ve diş etlerine zarar vermeden parçalayarak yerinden oynatır.
El Aletleri ile Detaylı Temizlik: Ultrasonik aletlerin ulaşamadığı veya daha ince işçilik gerektiren bölgelerdeki kalıntılar (küretaj), özel el aletleri (kretuarlar ve küretler) ile diş yüzeyinden nazikçe kazınarak temizlenir.
Polisaj (Parlatma): Diş taşları tamamen temizlendikten sonra, diş yüzeylerindeki lekeleri çıkarmak ve pürüzlülüğü gidermek için polisaj işlemi uygulanır. Motor ucuna takılan döner bir fırça ve pütürlü özel bir cila patı ile diş yüzeyleri pürüzsüz ve parlak hale getirilir. Pürüzsüz yüzey, yeni plak ve taş oluşumunu geciktirir.
Doğru Bilinen Yanlış: “Diş taşı temizliği diş minesini çizer ve dişlere zarar verir.”
Gerçek: Tam aksine, profesyonel aletlerle yapılan diş taşı temizliği diş minesine hiçbir zarar vermez. Temizleme sırasında duyulan kazınma sesi veya titreşim, sadece taşların kırılarak ayrıldığını gösterir. Asıl dişlere zarar veren şey, temizlenmeyen diş taşlarının kendisidir.
İşlem sonrasında diş etleriniz yenilenme sürecine girer. Bu süreçte şunlara dikkat etmeniz faydalı olacaktır:
Geçici Hassasiyet: Diş taşları, dişin etrafında adeta yalıtkan bir kazak gibi tabaka oluşturur. Bu tabaka kalktığında, ilk birkaç gün sıcak ve soğuk içeceklere karşı hafif bir sızlama hissetmeniz tamamen normaldir.
Diş Eti Kanaması: Eğer iltihaplı diş etleriniz varsa, temizliği takip eden ilk 1-2 gün fırçalama sırasında hafif kanamalar görülebilir. Bu durum dokular iyileştikçe kendiliğinden geçecektir. Fırçalamayı kesinlikle bırakmamalısınız.
Ağız Bakım Rutini: Düzenli olarak günde iki kez dişlerinizi florürlü macun ile fırçalamalı ve diş araları için diş ipi veya arayüz fırçası kullanmalısınız.
Genel ağız sağlığını korumak ve ileride oluşabilecek diş eti hastalıklarını önlemek için her 6 ayda bir rutin diş hekimi kontrolüne gidilmesi ve gerekliyse diş taşı temizliği yaptırılması şiddetle tavsiye edilir.
